Archive for » December, 2010 «

Rogožarski Ik-3 u boji

Ne postoji previše slika ovog legendarnog lovačkog aviona, a ni jedna u letu, sem nekih crteža. Ja sam u fotošopu postojeće crnobijele fotografije koje sam pronašao na internetu ofarbao a neke sam fotomontažom na osnovu slika maketa na neki način oživio i pokušao da dočaram kako je to moglo izgledati. Ovo je moj mali pokušaj  da se dio slavne srpske ratničke letačke tradicije na neki način oživi , sačuva i ovjekovječi.

Dušan Borčić ispred svojeg Ik-3 neposredno pred aprilski rat u kojem je poginuo braneći zemlju.

Jedan od prototipova Ik-3. Originalno je bio u sivkasto-plavoj boji ali ja sam mu stavio kamuflažu jer mi tako djeluje efektnije.Šare mu nijesu originalne ali mi je delovao previše “suvo” onako jednobrazan.

Ovo je Ik-3 čija je fotografija zloupotrebljen za neke fotomontaže koje sam srećao po netu, navodno zarobeljneog Ik-3 sa dodatim njemačkim oznakama iz opitnog centra u Rehlinu.

Oštećeni ik-3  Save Poljanca.

Jedan od prototipova u decembru 1939. na zemunskom aerodromu.

Prototip…

Piloti 6.lovačkog puka ispred lovačkog aviona  Ik-3.

Ik-3 u letu…

Ik-3 brisanjac…

Ik-3 iznad oblaka…

Ik-3 …

Ik-3…3D model koji sam našao negdje na internetu i “oživio” ga u fotošopu.

Ik-3 otvara vatru…

Mihajlo Miha Klavora

Mihajlo Miha Klavora


(1905-1941)

Pilot Kraljevine Jugoslavije, junak bitke nad Irigom, rodio se u porodici Ferdinanda Klavore u Istri 1905. godine. Slovenci po narodnosti, njegovi roditelji želeći da žive u Jugoslaviji sele se u Maribor posle Prvog svetskog rata, pošto je Istra pripala Italiji.


Meseršmit Me-109E3 isti onakav na kakvom je letio Miha Klavora u aprilskom ratu 1941.

Ovo je pravi Meseršmit koji se nalazi u švajcarskom muzeju vazduhoplovstva.Sliku sam obradio i dodao oznake VVKJ.

Miha je kasnije završio Vojno-vazduhopolovnu akademiju i postao oficir jugoslovenske vojske.

Kada se nad Jugoslavijom nadvila avet fašizma, dolazi do obezbeđenja odbrane Beograda iz vazduha. Jedan od pomoćnih aerodroma u sklopu kružne odbrane glavnog grada, nalazio se na pašnjaku sela Krušedolskog Prnjavora. Tu je bio smešten Šesti lovački puk sa 27 lovačkih aviona tipa Meseršmit 109 E. Ovom lovačkom puku pripadao je i Mihajlo Klavora, kapetan II klase, koji se u to vreme nalazio na odsustvu kod svoje kuće u Mariboru. Naime, 2. aprila 1941. godine padala je kiša i aerodrom kod Krušedolskog Prnjavora se raskvasio. Prilikom izvođenja jedne vežbe, pri uzletanju Mihin avion upao je u zemlji i prevrnuo se.


Tada je povredio ruku i lekar iz Beograda poslao ga je kući na lečenje. Kada je saznao za rat, odmah se vratio na aerodrom kod Krušedola i stupio u odbranu jugoslovenskog neba. Uzletao je neprekidno u susret nemačkim avionima koji su hrlili prema prestonici da istovare smrtonosni teret. Ovaj hrabri i neumorni pilot poslednji put je uzleteo 7. aprila, oko 14 časova, ne dajući mehaničarima da mu pregledaju letelicu, što je u to vreme bilo obavezno, ali on je znao da se vremena nema i da konstantno treba presretati nemačke bombardere, koji su leteli prema prestonici. Kada je uzleteo, video je da je sam u neravnopravnoj borbi sa nemačkim lovcima koji su štitili bombardere. Mnogo pokretljiviji, sa većim radijusom kretanja, bili su ti neprijateljski lovci, koji su se ustremili potom na njega.

Nastao je neravnopravni dvoboj i naš pilot je junački odolevao mnogo nadmoćnijem protivniku. Vesto se branio i isto tako vesto napadao. Od borbe nije hteo odustati. Ostao je uporan. Onda mu je nestalo municije, što su nemački piloti iskoristili i svom žestinom se ustremili na njega. Gađali su ga sa svih strana i tragedija je bila neminovna. Progonitelji su ga sustigli i rafalom pogodili rezervoar, avion je planuo. Nezgoda je bila u tome što su ti tipovi letelica imali rezervoar koji je služio i kao sedište i kao naslon i kada se desi direktan pogodak, pilot postaje živa buktinja.

Počeo je da pada i u tom trenutku našao se iznad Iriga, u koji je često dolazio kada je bio slobodan od vojnih obaveza, pre nemačke invazije. Da ne bi pao u naselje, ovaj veliki rodoljub imao je još toliko prisebnosti da svoju letilicu usmeri preko naselja i sa njom se zajedno srušio u dolinu iriškog potesa Budakovac u njegovu istočnu stranu. Udarac u zemlju izazvao je strahovitu eksploziju. Na mestu tragedije ubrzo se sakupilo mnoštvo Irižana.

Sutradan, pokupljeni su posmrtni ostaci hrabrog pilota i preneseni u Irig, gde su po identifikaciji sahranjeni na Katoličkom groblju u varoši u kojoj nije živeo, ali je nadomak nje život svoj položio za kralja i otadžbinu, kao pilot Jugoslo-venske kraljevske vojske. Stoga zavređuje da bude pomenut kao Irižanin jer se iz njegovog neba vinuo u besmrtnost. Iz kakve rodoljubive porodice potiče govori i podatak da je imao rođenu sestru Slavicu (1921-1941), koja je položila svoj život iste godine kao i brat, a za narodnog heroja je proglašena 27. novembra 1953. godine.

Ovog velikog pilota rodoljuba sahranila je 9. aprila 1941. godine učiteljica Ljubica Eškićević iz Iriga.

Izvor teksta: www.yumreza.info

Category: LIČNOSTI, SPOMEN  3 Comments

HEROJ BEZ ODLIKOVANJA

KAKO JE NEKADAŠNJI VOJNI PILOT ĐORĐE IVANOV NADMUDRIO NATO GENERALE

HEROJ BEZ ODLIKOVANJA



Iako za svoj podvig nije dobio ni zahvalnicu, najveća satisfakcija za ovog hrabrog potpukovnika bila je u tome što su neprijatelji umesto srpskih “migova” na batajničkom aerodoromu sravnili sa zemljom – makete

Mada je od NATO napada prošlo deset godina, tek ove se saznalo da je mnogobrojne vojne planere i generale, kao i najsavremeniju vojnu tehniku 19 najmoćnijih zemalja sveta nadmudrio samo jedan čovek koji ne samo što nije imao više milijardi dolara budžeta, na hiljade operativaca i inženjera – kao ispomoć, već čak ni pomoć sopstvene vojske. Među herojima odbrane SR Jugoslavije 1999. zlatnim slovima će ostati upisano i ime potpukovnika 55-godišnjeg Đorđa Ivanova, poznatog slikara i nekadašnjeg pomoćnika komandanta 204. lovačko avijacijskog puka iz Batajnice, Makedonca koji i danas živi u Beogradu.


Doduše, iako je državi tokom rata bukvalno uštedeo najmanje 200 miliona evra jer je svojim “patentnom” – maketama borbenih aviona “MiG-29”, spasao veći deo najmodernije srpske avijacije na vojnom aerodromu Batajnica, Ivanov za svoj podvig nikada nije dobio ni odlikovanje, ni priznanje, čak ni običnu čestitku. Da apsurd bude kompletan, mada je rat uveliko besneo, većina srpskih generala ga je podržala tek pošto se u praksi pokazalo kako i nepunih 500 evra uloženog u “staro gvožđe” može da nadmudri najsavremenije satelite i uređaje za osmatranje vredne milijarde dolara. Naime, NATO avijacija je prestala da gađa aerodrom kada su uništili šest “MiG-29”. Tek kada je prošao rat saznali su da su umesto aviona zapravo pogodili – šest maketa!


Trojanski konj

– Prvog dana agresije, na aerodromu Batajnica je bilo stacionirano šest “MiG-29” u borbenoj funkciji. Nije bilo dileme da su uz piste i ti avioni meta napada i da neće odustati dok ih ne eliminišu. Dok su te noći bombe besomučno rovale pistu i hangare, a ja nisam znao ni da li ću dočekati jutro, odlučio sam da, ako preživim, nadmudrim NATO na isti način na koji su Grci nadmudrili Trojance. Setio sam se detinjstva, kada sam sa 12 godina u rodnoj Strumici od dasaka sa taraba i poljskih WC-a napravio pravog Trojanskog konja visokog četiri metra. Doduše, tada sam se jedva spasao komšijskih batina, a sada sam želeo da spasem naše vredne avione – priča Ivanov za koga su “Trojanski konj” bile makete od drveta migova 29. “Mere” je uzeo s plastičnog modela, a zatim pokušao da svoj naum objasni nadređenima.


– Kada su drugog dana NATO bombardovanja našu jedinicu obišli komanda Ratnog vazduhoplovstva i predstavnici lokalne vlasti Stare Pazove, nekolicini sam pokušao da kažem šta hoću, alisamo bi odmahivali rukom uz rečenicu: “Kakve, bre, makete Đole, čoveče rat je”. Na kraju je general Spasoje Smiljanić klimnuo glavom samo da bi me se ratosiljao, ali za mene je to bilo dovoljno – priča sagovornik “Vesti” koji je sa još desetak drugih entuzijasta, svakodnevno rizikujući živote, krenuo u ostvarenje tog nauma i ne znajući da sem NATO avijacije i raketa, za protivnika imaju i “srpsku glupost”.


– Za prvu maketu nam je bilo potrebno 25 dana. Verovatno bismo sve završili i ranije, ali imali smo problem da nabavimo čak i najobičniju šperploču. Direktori nekih firmi nisu ni hteli da čuju za nas, a da apsurd bude veći neke vojne ustanove nisu htele da nam daju ni 100 litara farbe da bismo obojili makete – priseća se Ivanov svojih muka, ali kada je ta prva maketa izašla na otvoreno, a posle nekoliko sati zvaničnici NATO u Briselu saopštili kako su uništili još jedan “MiG 29” – srpski generali su shvatili da je operacija “Trojanski konj” pun pogodak.


Poslednja odbijenica

– Dobili smo “odrešene ruke” i nije bilo većeg zadovoljstva nego da u tim direktnim prenosima iz Brisela slušamo NATO generale kako se hvale uspesima u Batajnici. Međutim, meni je srce bilo puno kada je na pistu izašao komandant 204. lovačko avijacijskog puka, pokojni pukovnik Milenko Pavlović i kada je videvši našeg “miga” upitao: “Đole, zašto ovaj avion nije naoružan?” – seća se naš sagovornik i dodaje da je na isti način bila zavarana i najmodernija tehnologija i ljudstvo
NATO-a.



– Upravo da neprijatelji ne bi posumnjali, već smo u drugu maketu ubacili radio-stanicu, a zatim i burad sa kerozinom koje bi zapalili kako bi se stekao utisak da je pilot pokrenuo motore. Nijednom nisu posumnjali da ne gađaju migove već šperploču i lim. Doduše, moja strategija je i bila da se naše makete pojavljuju na mestima za koje su oni očekivali da bi mogle biti poletno-sletne staze – kaže Ivanov, koji da je sa NATO generalima igrao šah, moglo bi se reći, da ih je matirao u šest poteza. Doduše, za taj podvig nikada nije dobio bilo kakvo priznanje, a već posle dve godine je bio prinuđen i da se penzioniše. Ipak, najbolnije mu je što je nedavno, sa svojim saborcima iz rata pokušao da od gradonačelnika Beograda Dragana Đilasa izmoli oko 3.000 evra kako bi maketu poslednjeg “miga” koju su uradili, a nije pogođen, reparirali i postavili u Vazduhoplovni muzej uz ostatke aviona F-117 A. Da se nikad ne zaboravi!


– Ta maketa nije pogođena greškom NATO pilota, pa smo tako sačuvali deo istorije. Maketa je i dalje u Batajnici, ali je već počela da se raspada. Zbog toga smo i tražili od Đilasa pomoć da je repariramo. Međutim, odgovorio nam je da mu te pare trebaju za predstojeću Univerzijadu. Kao da je to neki veliki novac i kao da se Srbija stidi da pokaže na koji način je nadmudrila NATO – sa žaljenjem konstatuje potpukovnik Ivanov.


Na sve četiri strane sveta

Po profesiji ratni pilot, Ivanov je inače jedan od priznatijih srpskih slikara i ikonopisac koji je do sada imao više od 55 samostalnih i grupnih izložbi na sve četiri strane sveta. “U lepom sećanju su mi ostala druženja sa našim ljudima u Slovačkoj, Francuskoj, Austriji, Italiji, Bugarskoj, Americi. I za pilote i za umetnike je najvažnija ta “treća dimenzija”. Bez nje nema ni letenja ni slikanja – tvrdi ovaj umetnik i ponosno ističe da je najveće priznanje dobio rođenjem sina Jovana, 24. aprila 1999, u vreme kada je već stvarao makete. Ove godine, 10-godišnji Jovan već je imao i svoju prvu samostalnu izložbu u Vukovoj zadužbini na dan Svetog Save.


Trik za Amerikance

Koliko su Ivanove makete bile verodostojne mogli su da se uvere i svi koji su gledali film “Rat
uživo” Darka Bajića. Sa ratnim kolegom i “desnom rukom” Radojem Blagojevićem napravio je svoju sedmu maketu “MiG 21”. Doduše, za vreme rata planirali su da naprave i maketu “suhoja 35.”


-Želeli smo da zbunimo Amerikance, kako bi pomislili da smo od Rusa dobili nove avione, ali smo odustali jer je u komandi procenjeno da bi to moglo da proizvede znatne posledice – kaže Ivanov.


Kako sam spriječio građanski rat u Crnoj Gori

Za vrijeme Nato agresije na SRJ, kao jedan od glavnih zadataka koji je Nato postavio marionetskoj vlasti u Podgorici bio je zuzimanje vojnog aerodorma u Golubovcima  na kome su bazirali avioni G-4.Planeri  NATO su ih smatrali vrlo opasnim za izvođenje  dejstava kopnenim trupama prema granici SRJ i naloženo je MUP-u CG da blokira i onemogući djestvo Vojske Jugoslavije sa aerodroma.To je bio jedan od niza incidenata koji je u vrijem dok je VJ trpila napade iz vazdušnog prostora od strane NATO, morala da pazi leđa od nenarodnog crnogorskog režima i njihovih organa bezbjednosti.

Ovo je ispovijest koju je penzionisani genaral Luka Kastratović dao novinaru Revije D Aleksi Stevoviću povodom tih događaja iz ratnog proljeća 1999.

GENERAL LUKA KASTRATOVIĆ

Da je pala krv na aerodromu, to bi se proširilo dalje i ne bih mogao lako da zaustavim dalji slijed događaja.

Da je zapucalo u više opština Crne Gore, došlo bi do krvoprolića, kaže general Kastratović Spriječio sam građanski rat u Crnoj Gori. Da je pukla jedna puška kad je crnogorska policija okružila podgorički aerodrom tokom bombardovanja, došlo bi do sukoba u Podgorici i mnogim opštinama Crne Gore, što bi se pretvorilo u oružani sukob među braćom, u građanski rat, kaže, u ekskluzivnom intervjuu za „Reviju D“, penzionisani general Luka Kastratović koji je za vrijeme NATO agresije na SRJ bio komandant aerodroma u Golubovcima.

General Kastratović otkriva detalje o godinama jugoslovenske drame, raspadu zemlje i mapama koje je crtala Njemačka, vrbovanju vojnih komandanata i starješina od strane režima Mila Đukanovića, kao i o akcijama vezanim za otcjepljenje Crne Gore, koje su vođene i u doba NATO agresije, a u koje su prste umiješale strane obavještajne službe, predvođene američkom CIA i britanskom Mi 6. Kastratović otkriva i da su određene strukture, koje je predvodio general Blagoje Grahovac, za vrijeme SRJ stvarale jezgro buduće vojske nezavisne Crne Gore.

-Najviše sam službovao u Bihaću, na onom našem aerodromu koji je bio među prvima u svijetu i 1992. godine je srušen iz poznatih razloga. Mnogi su to kritikovali, međutim, pokazalo se opravdanim. Nakon 17 godina, premješten sam u Zagreb, a poslije dvije – tri godine ponovo sam se vratio u Bihać, primio dužnost komandanta puka i branio aerodrom u vrijeme sukoba 1991./’92. godine, jer se nalazio na granici između Hrvatske i BiH.

S pukom sam potom prešao u Užice i bio komandant aerodroma u Batajnici oko šest godina. Nakon toga sam bio pomoćnik komandanta Korpusa PVO, odakle sam novembra 1998. godine premješten u Drugu armiju, dakle, u Crnu Goru. Trebalo je da idem ranije, jer su određene strukture, među kojima i general Grahovac, mislile da sam kao zagrebački student katolički orjentisan. Njihova zamisao bila je da budem pomoćnik komandanta Druge armije i kadar buduće crnogorske vojske, koju su pripremali.

Diskutovao sam s Grahovcem i onima oko njega, nakon čega im je bilo jasno kakvo je moje opredjeljenje i da sam protiv razbijanja SRJ i odvajanja Crne Gore. Nijesam ja politikologiju završio da bih napustio vojsku, jer sam volio vojni poziv, već zato što sam kao mlad imao energije da učim, a i da mi budu jasnija politička kretanja. FPN mi je pomogao da se lakše snalazim u službi i svom pozivu, kome sam bio odan, kaže general Kastratović. Kako ste onda dospjeli u Crnu Goru? -U Drugu armiju je trebalo da krenem septembra – oktobra 1998. godine, ali pošto je već tada prijetila opasnost od NATO agresije, prolongiran je moj odlazak i tek kad je bilo jasno da nas neće napasti premješten sam u Podgoricu.

U međuvremenu su se izdešavale mnoge stvari… Između ostalog, otkriveno je djelovanje načelnika Generalštaba Vojske SRJ Momčila Perišića, generala Radoslava Martinovića i ostalih, tako da sam postao načelnik Inspekcije borbene gotovosti Druge armije i tamo ostao pola godine. Tu me je i zatekla agresija.

Koje djelovanje Perišića i Martinovića je otkriveno?

-Priprema NATO agresije je dugo trajala. Kad se raspravlja o političkim kretanjima, govori se o posledicama, niko ne povezuje i ne traži uzrok. Tako je i s razbijanjem Jugoslavije, jer se ona nije raspala. Povodom desetogodišnjice NATO agresije u Sava centru je održana Međunarodna konferencija i više od 200 naučnika, političara, diplomata, filozofa, veterana, generala, objasnilo je, posebno Zapadu, suštinu i korijene te nepravedne agresije na SRJ, tokom koje nijesu poštovane međunarodne norme. Francuski general Pjer-Mari Galoa poslao je poruku srpskom narodu, u kojoj jasno objašnjava kada je počela završna operacija za razbijanje Jugoslavije.

On ukazuje da je to bilo 1984. godine i da je proces inicirala Njemačka. Galoa opisuje sastanke koje su u tu svrhu imali njemački kancelar i predsjednik Francuske i objašnjava kako su tekle sve aktivnosti. Te 1984. godine je počela psihološko – propagandna akcija, a završna operacija dvije godine kasnije da bi 1988. godine na čelo SFRJ bile dovedene prozapadne snage. Poslednji, ”trojanski konj”, bio je predsjednik SIV Ante Marković, da bi formiranjem stranaka sledeće godine došlo do razvoja koji je svima poznat. Galoa je posebno istakao pripreme za rušenje Srbije, jer su Njemci odlučili da naprave novu mapu Balkana poslije Titove smrti.

Srbi su posebno morali biti kažnjeni kao remetilački faktor za Njemce i njihova nastojanja u Prvom i Drugom svjetskom ratu. Zapad je dovodio razne kadrove na različite pozicije, pa tako i dva velika prijatelja koji su imali vlast i moć raspoređivanja kadrova, generale Perišića i Grahovca, i druge. Martinović je Perišićev kum, koji je službovao u Danilovgradu i nije imao neku vojnu karijeru, bio je komandant B jedinice, rezervi, dok mu kum nije došao na čelo vojske. Nakon jednogodišnjeg stažiranja na mjestu načelnika uprave u Generalštabu, Martinović je osvanuo kao komandant Druge armije u Podgorici.

Sva ta pomjeranja činjena su uz pomoć Zapada.

Gdje Vas je agresija zatekla?

-Dan prije agresije bio sam rukovodeći dežurnog tima u Podgorici, koji priprema informacije za komandanta armije i pošto sam predao dužnost ostao sam da pišem neki izvještaj. Zvao sam komandno mjesto Korpusa PVO nešto prije 20 časova i komandant mi reče: ”Evo, počinje”! Odjednom, čujem eksplozije na aerodromu Golubovci, krenulo je. Na ekranu su se vidjele letjelice agresora… Te iste noći sam obišao aerodrom Golubovce i vidio šta su napravili… Do 9.aprila sam ostao u Drugoj armiji, a onda je Ratno vazduhoplovstvo (RV) tražilo da se vratim u korpus PVO koji je trpio najveće gubitke.

Vratio sam se poslu koji sam godinama radio i do 28. aprila bio u Beogradu, na ratnim položajima oko grada gdje su bili mladi vojnici, rezervni sastav, vojnici po ugovoru i bio sam im potreban. Po isteku tog perioda, pozvao me je komandant RV, jer je na aerodromu u Podgorici bilo dosta propusta… Kasnije se ispostavilo da rukovodeći kadar na aerodromu nije izvršavao zadatke kako je predviđeno planovima ratnih mjera.

Jesu li bili vrbovani od strane Zapada?

-Više su bili naklonjeni tome da ne pružaju otpor NATO-u nego da se suprotstave agresiji i tako sam došao na dužnost komandanta aerodroma u Podgorici, s namjerom da ostanem do kraja rata. Ostao sam duže od planiranog, do januara 2001. godine. Situacija u Crnoj Gori bila je komplikovana… Bila je zabranjena mobilizacija, nijesu dozvoljeni otpori, odnosno demonstracije protiv NATO agresora, drugim riječima, postojale su određene snage koje su podržavale agresiju protiv Srbije. Mojim dolaskom situacija se promijenila, postavili smo komandovanje u skladu sa zahtjevima, planovima i doktrinom Vrhovne komande.

Je li to odgovaralo političkom rukovodstvu Crne Gore i jeste li dolazili u sukob s njima?

-U vrijeme rata nijesam, jer je tada bilo proglašeno ratno stanje i svaka jedinica je imala svoju zonu odgovornosti. To bivši komandant aerodroma nije uradio, a ja sam u skladu sa zakonom i pravilima službe odredio zonu odgovornosti baze, dostavio ih organima vlasti u Crnoj Gori i za jednu noć je sve profunkcionisalo. Bili su korektni, iako im to nije odgovaralo. Bilo je pokušaja vrbovanja, ali sam bio odlučan u stavu da je zemlja napadnuta i da moramo da se borimo. I u ratu je zaista bilo lako komandovati, jer je čitav sastav bio opredijeljen da brani otadžbinu u skladu sa zakletvom, a pritom smo znali one koji su bili protiv, na drugoj strani, i nije bilo dilema. Mi smo znali za planove NATO-a, za planirane kopnene operacije i šta bi u Crnoj Gori napali… Znali smo i koje bi snage angažovali u tom napadu – albanske snage s Kosova, albanski živalj i određene paravojne jedinice koje su formirane u Crnoj Gori.

Ko je formirao te paravojne jedinice?

-Duga je to priča, i ne bih ulazio u nju, jer su te paravojne jedinice tolerisane. Crnogorska vlast je rekla da za njih ne zna, da je to samovoljno, odraz borbe za neku demokratiju… Neka o tome raspravljaju istoričari i političari.  Za nas koji smo izvršavali zadatake bitno je da su one postojale.

Kada dolazi do prijetnje građanskim ratom?


-Poslije Rezolucije 1244 SB UN i Kumanovskog sporazuma, aerodrom smo obnavljali zajedno, jer se mješoviti civilno –vojni i civilni saobraćaj nije odvijao. Kad smo obnovili aerodrom, policija je htjela da pravi hangar za svoje avione bez znanja i odobrenja. Aerodrom je imao plan razvoja i prije agresije… U okviru civilnog trebalo je napraviti stajanku za civilne vazduhoplove, za MUP CG i avione Vlade Crne Gore, plus jedna za kargo avione. Njima se, međutim, žurilo, ne znam iz kog razloga, i došlo je do sukoba. Policija je izvršila opsadu aerodroma, blokirala dio i doveli su inženjerijske mašine. Ja sam tada podigao snage, mnogi su me u početku kritikovali, jer nijesu znali šta se dešava, čak i načelnik Generalštaba Vojske SRJ, general Ojdanić. Ubrzo su uvidjeli šta je po srijedi. Crnogorska vlast je željela da napravi samostalnu cjelinu, poseban ulaz na aerodrom bez kontrole. Htjeli su veću samostalnost za svoje avione i helikoptere kad slijeću i uzlijeću, bez kontrole koja je tada postojala na aerodromu, a oni su podlijegali civilnoj. Postojala su dva ulaza, vojni i civilni, kao i carina i vjerovatno su to htjeli da izbjegnu, da imaju ulaz koji je pod kontrolom Vlade Crne Gore. Zbog čega, to je pitanje o kome ne bih da govorim.

Vaša odlučnost osujetila je namjere crnogorske vlasti, ali i spriječila sukob…


-Velike policijske snage opkolile su aerodom. Podigao sam svoje vojne snage, naredivši da niko ne smije da pravi provokaciju, ali ako nas napadnu drugi izlaz nemamo nego da otvorimo vatru. Nema tu da li se puca ili ne, već moramo da postupimo kako nalažu planovi odbrane. I oficiri i vojnici su shvatili situaciju, svi su bili obučeni za sve varijante odbrane aerodroma, i u miru i u ratu… Crnogorska štampa, koja je bila pod kontrolom vlasti, kritikovala nas je da smo htjeli da izazovemo krvoproliće, međutim, ja sam svojim postupcima spriječio građanski rat u Crnoj Gori… Da je pala krv na aerodromu, to bi se proširilo dalje i ne bih mogao lako da zaustavim dalji slijed događaja. Da je zapucalo u više opština Crne Gore, došlo bi do krvoprolića. Zvali su me neki i iz Podgorice i ostalih opština Crne Gore i pitali zašto ne krenem, rekao sam im da nemam pravo da išta radim samoinicijativno. Šta je suština? Niko u vojsci nije imao ništa protiv crnogorske vlasti, traženo je čak i da sarađujemo s njima i nikakav plan o puču nije postojao. Vojska nije imala nikakve planove prema Crnoj Gori!

Vojni dio aerodroma  Golubovci…

U svojim redovima ste imali i, nazovimo ih, izdajnike?


Dio starješina radio je za DB Crne Gore, među njima svi organi bezbjednosti. Dolazim ujutro i pitam načelnika bezbjednosti šta ima novo, a on odgovara da je sve u redu. Međutim, kad sam došao s odmora prije tog kritičnog dana, kaže mi jedan drugar: ”Ti si gotov, zauzeli su aerodrom i opkolili ga i nema ti spasa”. Tek tada je došao taj načelnik bezbjednosti i objašnjavao mi da crnogorska policija nešto radi. On je tih dana doživio saobraćajni udes i morao je tri mjeseca da leži u gipsu, a ja sam doveo novog načenika bezbjednosti koji nije bio plaćen od strane DB CG i svoj posao je odradio kako treba.

Kako je vlast Mila Đukanovića ušla u bezbjednosne strukture Vojske SRJ?


-To je proces koji je trajao duži period, posebno od 1997. godine i to nije radila samo vlast Crne Gore već i razne tajne obavještajne službe, sve pod matricom da Milošević ne prihvata demokratske promjene. Američka CIA, britanska MI 6, njemačka obavještajna služba i druge pomogle su Đukanoviću i mi smo to znali… Zato sam ja i došao u Podgoricu, jer je vojni vrh smijenio pet čelnih ljudi Druge armije, smijenjen je i načelnik bezbjednosti, jer se znalo za njegove aktivnosti. Poslije agresije, dvadesetak starješina je napustilo službu u Vojsci SRJ i odmah su našli uhljebljenje u DB, policiji ili u organima vlasti Crne Gore. Grahovac je bio glavni planer svega toga, a onda i druge starješine koje su napustile vojsku. Napustili su vojsku, jer se nije ostvarilo ono što su tada planirali. Martinović je s mjesta komandanta Druge armije smijenjen na početku agresije, jer nije izvršavao zadatke mobilizacije, pozivanja rezervnog sastava.

Da li je Đukanović tokom bombardovanja namjeravao da proglasi nezavisnost Crne Gore?


-O tome se mnogo spekuliše. Prisustvovao sam nekim sastancima komandanta Druge armije s načelnikom inspekcije borbene gotovosti Vojske SRJ. Nijesam ulazio u te detalje, ali je čak i za vrijeme agresije bilo riječi da Crna Gora želi da se otcijepi u stilu Hrvatske. Nijesam se bavio operativnim saznanjima, a ono što se znalo u vrhu vojske i za šta sam dao zakletvu to se ne iznosi u javnost do kraja života. Suština je da Vojska SRJ nije imala nikakve namjere prema vlasti, policiji i narodu Crne Gore, već samo zadatak da štiti svoje objekte, kasarne, aerodrom i zemlju od napada agresora.

Aleksa Stevović

Znao sam šta mi se sprema

Na našu konstataciju da ga je u penziju, po svemu sudeći, otjerala crnogorska vlast iz osvete, general Kastratović je odgovorio:
-Ne bih rekao da je osveta, već im je takav bio rezon… Penzionisani su svi koji su bili protiv otcjepljenja. Znao sam šta mi se sprema, jer sam bio patriota i protiv otcjepljenja. A niko ne može Crnu Goru da voli više od mene koji sam tamo rođen. Volim istovremeno i Srbiju. I danas smatram da se zajedničkim snagama brže može ići naprijed.

Najviše škole i doktorat

General Kastratović je Vojnu akademiju završio u Zadru 1973. godine i dobio službu u Bihaću, nakon čega je upisao studije na FPN u Zagrebu. U međuvremenu je završio Visoku političku školu i Školu nacionalne odbrane, sve najviše škole u JNA. Na Vojnoj akademiji je odbranio magistarsku tezu i doktorirao na Fakultetu za bezbjednost. Bio je pomoćnik ministra odbrane SRJ i predavač na Fakultetu za bezbjednost. Kastratović je tvorac monografije „ Doktori nauka iz Vasojevića“, kojom se prvi put obuhvata više od 200 doktora nauka, mnogi svjetskog glasa, iz raznih oblasti, koje je dalo ovo slavno i najveće srpsko pleme. Udruženje Vasojevića formirano je prije 20 godina i Kastratović je njegov predsjednik.

Nadam se da će otkriti Bulatovićeve ubice

General Kastratović je bio komandant aerodroma u Podgorici kada je ubijen ministar odbrane Pavle Bulatović.
-Ubistvo ministra odbrane vezano je za sve negativne pojave koje su se dešavale ne samo u Jugoslaviji, već i u čitavoj jugoistočnoj Evropi i to je produkt poremećenih političkih odnosa na međunarodnoj sceni i određenih interesa. Nadam se da će počinioci biti otkriveni. Ministar Bulatović se zalagao za odbranu svoje otadžbine i za poštovanje Ustava i zakona. Cijenili su ga i vojnici, i generali, i građani, kazao je general Kastratović.

Izvor: Revija D

Messerschmitt Bf-109 replika

Prije izvesnog broja godina tražeći po internetu neku dobru repliku Bf-109 naišao sam na jednu koja je izgledala skoro pa savršeno. Nadao sam se da bi po cijeni mogla biti pristupačnija nego neki oraiginalni Bf-109 kojih danas ima vrlo malo u letnom stanju.

Bob Miler iz SAD koji živi u državi Dakota, uradio je prelijpi primjerak čuvenog njemačkog lovca Bf-109 G-2, naizgled vjernu kopiju. Nadao sam se da bi mi možda mogao pomoći u izradi replike lovca VVKJ Me-109 E-3 koji bi bio leteća replika. Njegov odgovor bi mogao biti zanimljiv mnogima koji bi htjeli ući u priču o izradi replike u originalnim dimenzijam. Mislim da je njegov odgovor vrlo poučan pa ga u orignalu postujem ovdje. Svakako me čovjek odbio od plana za izradu replike Bf-109 a evo zašto.

Dear Sirs,
I have seen on your web site an exquisite replica of Messrschmitt. I’m very interested in wether is possible for you to make a replica Bf-109E-3. My country (ex The Kingdom of Yugoslavia) had, as a part of its armors, Messrschmitt Bf-109E-3. We don’t have any example of that aircraft but we have one Bf-109G-2, which is in our museum in Belgrade, but not of any interest to me.
I’m an avio enthusiasta (UL pilot) and I’d like to make or get a very good replica of Bf-109E-3.
I would be very thankful on your information how to get this aircraft or at least where could I search for such an information.
Here is a photo of Bf-109E-3 with the decalls of The Kingdom of Yugoslavia (the Kosovo kross).

With my best regards

BOZO MRSULJA
(from Serbia and Montenegro)

Dear R. Mrsulja,

Peter and I thank you for your interest in our Messerschmitt.  Many have asked our opinion of this aircraft as a sport plane.   After working on it for these past  few years we are convinced that it is not suitable at all, nor do we think a faithful reproduction of the Bf109  ever would be.

The difficulty is that this replica reproduces the dimensions, angles, moments, and PROBLEMS of the original with extreme fidelity.  For instance, the narrow canted main landing  wheels only run true when the tail is up and level.  The toe-out generated by the three point attitude makes the simple act of pulling or pushing the machine across a clean hangar floor an exercise attended by a great deal of  scuffing and tire squealing.  Recall that a large portion of the total production run was lost in ground handling accidents. This is unacceptable in a sport plane.  The engine/propeller issue has never been resolved to our satisfaction and consequently we have always  refrained from making recommendations or endorsements  in this area.  In fact, my current view of this project is that it was a failure. The cockpit is very confining for one person and certainly not adaptable (ala P-51) for two.  And finally, the surface panels are made of fiberglass, not pre-impregnated carbon cloth.  Their excessive weight makes them  better suited to serve on outdoor static displays than as parts on a flying aircraft !    With all these factors plus the liability issue taken into account we do not feel it would be ethical to offer anything we have as a kit, a flying aircraft, or parts intended to fly.  The Fw 190 would have been a much better choice to replicate for several of the reasons mentioned above.

Given the  significance of the Messerschmitt’s creation to the world of aviation, it is too bad that it makes such a poor homebuilt.  In the historic arena  it surpasses all others.  Not only was it produced in greater numbers than any other fighter, but it brought  innovation in the way the world thought about airplanes.  And who can deny the way it looks !  Even just glowering in the corner of the hangar it has a sinister essence, a Teutonic purposefulness  that commands attention.  Sometimes after I have been away for a while, I’ll go out to the airport  thinking only of the RV-8, the Cessna 172, or Pitts Special,  the 109 far back in my mind.  Then, as the hangar door opens, there it is once again, a silhouette that makes  the hair stand up on your neck.

For nearly a decade the Bf 109 was the scourge of the allied world.  Now, 70 years after its inception, photos alone are left remind current generations of what once was…….

As for you question, yes it would be possible to provide you with a non-flying replica, but the cost would be excessive, probably in the neighborhood of $xx,xxx.  If you remain interested after hearing this number, I’d be happy to provide you with further details.

Thanks again for your interest.

Cordially,

Bob Miller



The end of our first example……….


RTS u odbrani Otadzbine – 17-ta žrtva u abardarevoj ulici Dragoljub Milanović

Vrijeme koje je za nama, ostavilo je buran ratni trag na na našim prostorima. U odbrambenom stroju bili su ljudi raznih zanimanja i profesionalnosti. Radio televizija Srbije je dala svoj doprinos odbrani Savezne republike Jugoslavije. Neki spotovi iz tog teškog ratnog vremena ostaće zauvjek urezani u našim srcima i pamćenjima. Ratni spotovi koji su služili da održe moral vojsci i narodu danas su poput vremeplova koji nas vraća u prošlost.

Koliko je Radio Televizija Srbije bila trn u oku NATO agresora, govori i podatak da je u toku emitovanja TV dnevnika , 23. aprila 1999 zgrada televizije pogođena krstarećim projektilom koji je usmrtio 16 radnika. Najveći neprijatelj NATO bila je istina.

Izvještaji sa terena RTS su bili poražavajući i za dejstva i  efekte agresora. Rat se nije odvijao po unaprijed smišljenom scenariju NATO. Poslije zločina nad bespomoćnim civilima u zgradi RTS u Beogradu, preživjeli kolege poginulih novinara i tehničkog osoblja su nastavili sa radom do kraja rata hrabro prkoseći smrti pod bombama, iznoseći slikom i riječju istinu o zločinačkoj agresiji protiv male suverene zemlje koja je tvrdoglavo odbijala da umre .

Na You Tube sam pronašao neke spotove i snimke koje želim da stavim ovdje na stranici sajta kako bi bili podsjetnik onih mučnih vremena. Takođe želim da odam počast svima koji položiše živote za istinu i njihovim porodicama.

U produženoj agresiji NATO u oktobru 2000. takozvana ujedinjena Demokratska Opozicija Srbije (DOS) ujedinjena pod dirigovanom NATO komandom, na ulicama Beograda  dokrajčila  je poslednju slobodnu riječ na Balkanu RTS. Razularene gomile demostranata su pljajčkale tehniku, palile i rušile…maltretirale i tukle novinare “poslušnike” režima.

Ovo su snimci i spotovi srpske televizije iz vremena kada se vodio rat za slobodu, dok je RTS bio u službi odbrane a ne okupacije kao danas.

http://www.youtube.com/watch?v=Hi4vCxexofg

Petooktobarski “revlucionari” tuku Dragoljuba Milanovića direktora RTS, poslije paljevina i pljački koje su odrađene pod dirigentskom palicom NATO.

http://www.youtube.com/watch?v=5MUnQj7urTA

http://www.youtube.com/watch?v=ak5eGL0T154

http://www.youtube.com/watch?v=jXAICkrXmxs

Ljiljana Milanović, supruga osuđenog Dragoljuba Milanovića prvi put govori o sudbini svojeg muža i nepravdi koja mu je napravljena dolaskom “demokratije” na vlast.

Kako reče supruga utamničenog direktora RTS, Ljiljana Milanović njen muž je sedamnaesta žrtva zločina NATO u Abardarevoj ulici, jer je nevino osuđen da bi se amnestirao zločin najveće vojne alijanse u istoriji svijata protiv srpskog naroda. Naravno da su oni koje je NATO i doveo na vlast (DOS) morali izvršiti jednu takvu političku farsu radi prikrivanja saučesništva u zločinu.

Knjiga kojom Ljiljana Milanović brani čast svojeg

muža i dokazuje njegovu nevinost.

Otužan je ukus jedino to što je nova srbijanska vlast pristala da žrtvuje čovjeka koji je dao pošten i častan, takođe i hrabar dorpinos odbrani Otadzbine iz ugla svoje profesije.

SVEDOČENJE MILTONA E. FRENDA, POTPUKOVNIKA U PENZIJI RV SAD

NACIONALNI ODBOR AMERIČKIH VAZDUHOPLOVACA KOJE JE SPASIO GENERAL MIHAILOVIĆ

SVEDOČENJE MILTONA E. FRENDA, POTPUKOVNIKA U PENZIJI RV SAD

Pred Nacionalnim prestoničkim savetničkim odborom za spomenike
Nacionalni prestonički parkovi
Vašington D.K.

11. jun 1991.

Gospodine predsedniče i uvaženi članovi odbora:

Zovem se Milton E. Frend. Ja sam potpukovnik u penziji RV SAD i ovde sam danas da govorim u prilog podizanja spomenika generalu Draži Mihailoviću, koji je sa svojim četničkim snagama u Jugoslaviji, sačuvao preko 500 američkih vazduhoplovaca koji su iskočili ili se spustili u Jugoslaviji tokom 1944. Ja sam bio oboren od nemačkih lovačkih aviona po povratku sa napada na naftna polja Ploeštija u Rumuniji, dok sam leteo kao navigator na B-24 na ,,D” danu 6. juna 1944.

Milton Friend avgusta 1944. poslije povratka u SAD

Prošlo je više od 47 godina od tog sudbonosnog dana. Ništa što se dogodilo posle toga neće umanjiti moju odlučnost da se odužim za sebe i za svoje saborce iz 2. svetskog rata, za dug zahvalnosti generalu Mihailoviću. General Mihailović je bio sjajan vođa, sjajan humanista i izvanredan prijatelj Sjedinjenih Američkih Država. General je spasio moj život i živote stotina drugih Amerikanaca i mi ćemo zauvek ostati dužni njemu i njegovim četnicima.

M

Odmah po prizemljenju, pošto sam iskočio iz zapaljenog B-24, nešto posle 11 sati 6. juna, prihvatili su me srpski seljaci. Pošto je i ostatak moje posade prikupljen, (samo prednji mitraljezac je poginuo tokom napada lovaca) četnici su nas prebacili izvan kraja da izbegnemo nemačke patrole koje su videle naše padobrane i koje su pretraživale teren. Prebačeni smo u planine pod zaštitom četnika, sakrivani i hranjeni i pomerani po potrebi da se izbegnu Nemci. Kada je bilo sigurno, pod zaštitom Mihailovićevih snaga sam prebačeni iz planina u selo Pranjani u Srbiji za kasniju evakuaciju u Italiju.

U Pranjanima sam bio dovoljno srećan da sretnem generala Dražu. Kada sam se sreo sa Američkim odborom za prebacivanje, u Mihailovićevom štabu, da pribavim mape oblasti za buduću evakuaciju, general Mihailović nam je održao duži govor (na francuskom koji je jedan od njegovih oficira prevodio na engleski) o njihovim planovima posle rata za demokratsku vladu u Jugoslaviji. On nam je rekao da kada dođe vreme i kada saveznici dođu u Jugoslaviju, njegove snage će žrtvovati svoje živote ako treba za američke i savezničke ciljeve.

Ja i preko 200 savezničkih vazduhoplovaca smo se evakuisali sa aerodroma koji su četnici napravili u Pranjanima 9. i 10. avgusta 1944. Svako od nas duguje dug zahvalnosti i priznanja za spašavanje naših života. Sledili smo ovaj cilj preko 20 godina. Kako starimo, i naš broj se smanjuje, postaje sve teže, ali oni od nas koji su ostali nikada neće odustati od pokušaja.

29. marta 1948. predsednik Truman po preporuci generala Dvajta D. Ajzenhauera je odlikovao Legijom Časti generala Dražu Mihailovića, kao priznanje za njegov doprinos savezničkoj stvari. Pored ostalog, navodi predsednika Trumana govore o Mihailoviću: ,,Neustrašivim naporima njegovih trupa, mnogi vazduhoplovci Sjedinjenih Država Amerike su se spasli i bezbedno se vratili pod savezničko okrilje.”

Ali, prvi i jedini put u istoriji, ovo odlikovanje Legije Časti je proglašeno poverljivim i čuvano u tajnosti. Ove činjenice o odlikovanju nisu objavljene dok kongresmen Edvard J. Dervinski iz Ilinoisa nije intervenisao 1967. – skoro 20 godina posle događaja – da prinudi Stejt Department da iznese u javnost prateći tekst predsednika Trumana.

Mi smo prvo slali peticiju Kongresu za dozvolu da se podigne spomenik na javnom zemljištu 1976. kao način izražavanja naše zahvalnosti čoveku koji nam je spasio živote. Zakon je bio uvršten na svakom zasedanju Kongresa od tada. Dva puta je odobren u Senatu glasanjem i imao je više od devedeset podnosilaca u Kongresu, ali svaki put je bio odbijen od strane Stejt Departmenta, sa argumentom da se neće svideti jugoslovenskoj komunističkoj vladi. Zar nije vreme da se upitamo šta može da se svidi spašenim vazduhoplovacima i Vladi Sjedinjenih Država? Mada nam se redovi smanjuju, nastavićemo naše napore, jer dugujeme neizbežan dug generalu Mihailoviću.

Podizanje spomenika kao priznanje generalu Mihailoviću za spasavanje savezničkih pilota je odavno zakasnilo. Uz dužno poštovanje, tražimo vašu podršku za ovaj trajni napor. Veoma vam se zahvaljujem.

Milton E. Frend
Potpukovnik u penziji RV SAD
Nacionalni odbor američkih vazduhoplovaca
koje je spasio general Mihailović
11. jun 1991.

Crna Ajkula (Black Shark, Ka-50)

Crna Ajkula na dva ili više ekrana

Autor Goran =4c=Hajduk Veljko Badžić

Crna Ajkula (Black Shark, Ka-50) je najsavršeniji i najsloženiji simulator borbenog helikoptera za lične računare. Nikada ranije nismo imali mogućnost da na našim računarima, kod kuće, letimo simulator borbenog vazduhoplova, isti onaj koji pravi piloti koriste za obuku u Ruskom vazduhoplovstu.


Ka-50 Black Shark – Crna ajkula

Jedna od zanimljivih osobina ovog simulatora je i podrška rada na više monitora. Ovo radi pod uslovom da računar sa određenim operativnim sistemom može da koristi dva, tri (ili više) monitora. Sa dolaskom Viste, Majkrosoftovog operativnog sistema, izgubili smo mogućnost produženja našeg “radnog stola” (engl. “desktop”) na drugi monitor u smislu dodavanja rezolucije. Drugim rečima, ako imamo dva monitora rezolucije recimo 1600 x 1200 piksela, Vista ili Vindous 7 će ih smatrati kao dva odvojena monitora, svaki sa svojom rezolucijom. Matroks je prvi reagovao i na tržište izbacio uređaj koji je pogonio dva ili više (istih) monitora gde je ukupna rezolucija bila zbir rezolucija svakog priključenog monitora (http://www.matrox.com/graphics/surroundgaming/en/home/). Tako smo dobili mogućnost da sa dva monitora rezolucije 1600 x 1200, dobijemo radni sto veličine 3200 x 1200 piksela.


Matrixov Triple Head to Go
AMD (ATI) je, koliko se sećam, prošle godine izbacio tehnologiju pod nazivom “Ajfiniti” (engl. “eyefinity”). Ajfiniti pruža mogućnost produženja radnog stola na najviše šest monitora sa rezolucijom koja je zbir rezolucija priključenih monitora.


ATI Eyefinity

Rad Crne Ajkule (CA) na više monitora moguć je pod uslovom da imamo dva ili tri monitora iste rezolucije i Matroksov “triple hed to go” ili Ajfiniti video karticu. S obzirom da nije lako doći do dva ili tri monitora iste rezolucije (finasijski direktor u domaćinstvu planira zamenu tepiha, uopšte je ne interesuje Crna Ajkula, možete misliti), mogućnost igranja CA na više monitora doveden je u pitanje. Međutim, rešenje postoji i relativno ga je lako izvesti. Naravno, pod uslovom da vam je u računaru video kartica koja može da pogoni najmanje dva monitora i da vam u nekom ćošku stoji neiskorišćeni monitor (ili dva). Kada sam konačno udlučio da poteram CA na dva ekrana, krenuo sa u potragu za podacima i upustvima.

Najbolje mesto za pretragu svega što vam je potrebno za CA je naravno forum proizvođača ove simulacije. S obzirom da redovno pratim ovaj forum, znao sam da su mnogi uspeli da nateraju CA da radi na više monitora. Potražio sam i pronašao određene diskusije na ovu temu i potom primenio novostečeno znanje na moj računar i moju CA instalaciju. Pored hardverskih zahteva, za rad CA na dva ekrana potrebno je promeniti par promenljivih u dve datoteke koje su sačuvane u LUA formatu. LUA je tekstualni programski jezik koji se koristi u mnogim igricama za čuvanje raznih parametara.


Za otvarnje, izmenu, usnimavanje i zatvaranje datoteka koristim “Notepad ++” (Noutped ++) . U mom slučaju spajam dva monitora, jedan sa rezolucijom od 1920 x 1200 a drugi 1600 x 1200. Po završetku izmena u datotekama drugi monitor će mi pokazivati Abris i Škval. Ukupnu raspoloživu rezoluciju za tri prikaza (glavni ekran, ABRIS i škval) podelio sam kao što se vidi na sledećoj slici.


Rezolucije ekrana i koordinate deljenja slike
PAŽNJA: prilikom izmena i rada sa datotekama uvek preporučujem izradu uporedne, pomoćne datoteke za slučaj korupcije podataka u datoteci koju menjamo.

Prva datoteka koju treba izmeniti je “options.lua”. Ova datoteka se na mojoj instalaciji nalazi u direktorijumu

C:\Program Files (x86)\Eagle Dynamics\Ka-50\BlackShark\data\scripts

“options.lua” datoteku otvorimo sa Noutped ++, i u “[“graphics”] =” funkciji pronađemo promeljivu “[“width”] = XXXX,” gde je XXXX trenutna podešenost rezolucije. XXXX zamenimo sa ukupnom horizontalnom rezolucijom našeg sistema i zatim sačuvamo datoteku. U mom slučaju to je 1920 + 1600 = 3520. Vertikalnu rezoluciju nisam promenio zato što su mi iste na oba monitora.

Druga datoteka koju je potrebno izmeniti je “shkval+camera+abris.lua” koja se na mojoj instalaciji nalazi u direktorijumu

C:\Program Files (x86)\Eagle Dynamics\Ka-50\Config\MonitorSetup

U ovoj datoteci potrebno je podesiti parametre koji definišu početne koordinate, visinu i širinu slika na oba monitora. “x” i “y” promenljive definišu početne koordinate prikaza, a “width” i “height” definišu širinu i visinu slika koje će se pojaviti na svim ekranu. U mom slučaju, vrednosti promenljivih su prikazane u otvorenoj “shkval+camera+abris.lua” datoteci dole:

_ = function(p) return p; end;
name = _(‘Shkval+Camera+ABRIS’);
Description = ‘Shkval on the left monitor,ABRIS on the right and camera on the center’;
Viewports =
{
Center =
{
x = 0;
y = 0;
width = 1920;
height = 1200;
viewDx = 0;
viewDy = 0;
aspect = 1.6;
}
}

Shkval =
{
x = 2720;
y = 0;
width = 800;
height = 1200;
}

ABRIS =
{
x = 1920;
y = 0;
width = 800;
height = 1200;
}

Na kraju nam preostaje da u opcijama Crne Ajkule za “MONITORS” odaberemo “shkval+camera+ABRIS” i da uklonimo ček oznaku sa “FULL SCREEN” opcije.

Rezultat ovog malog ekperimenta je poprilično zanimljiv. ABRIS je sada ogroman i lako se očitava a na Škvalu su objekti veoma veliki i lako uočljivi. Međutim, sa ovakvim podešavanjima javlja se jedan problem: u višeigračkom režimu, meni i statistika su podeljeni na dva ekrana i zbog toga se ponekad malo teže očitavaju. Međutim, sve u svemu, doživljaj igranja Crne Ajkule je sada svakako mnogo bolji!

Veliki, mali… rade ko jedan.
Ekrani različitih dimenzija i rezolucije a rade ok jedan. E to je znanje!
=4c= je aktivna virtuelna eskadrila čiji piloti lete i na Crnoj Ajkuli. Pridružite nam se u igranju ove prelepe igrice/simulacije. Adresa našeg sajta je www.4c-squad.rs a forum se nalazi na www.4c-squad.rs/forum/