Archive for » March 10th, 2011«

Galebovi i jastrebovi brane Džamahiriju

Autor: Gojko Vlaović

Beograd – Od početka nemira u Libiji opozicionim snagama najviše problema zadaje Libijsko vazduhoplovstvo koje je gotovo u kompletnom sastavu ostalo verno Moameru Gadafiju. Zahvaljujući avijaciji, snage odane idealu Arapske Džamahirije sprečile su napredovanje opozicionih snaga ka Sirtu, rodnom gradu Gadafija i jednom od uporišta njegovih pristalica.

Po svemu sudeći, upravo zbog toga zapadne sile koje jednodušno podržavaju odlazak pukovnika Gadafija nezadovoljne gubicima koje zbog premoći u vazduhu trpe opozicionari, pripremaju rezoluciju o zabrani letenja nad Libijom koju će predložiti Ujedinjenim nacijama. Vojni stratezi iz redova opozicije ističu da im Gadafijevi avioni zadaju velike nevolje jer uništavaju magacine sa municijom i hranom a evidentno je da stvaraju i paniku među civilnim stanovništvom koje uspaničeno napušta gradove pod dejstvom Libijske avijacije.


Ne računajući nekoliko izuzetaka, Gadafi je uspešno sačuvao svoju avijaciju i time otežao napore opozicije da ga svrgne sa vlasti. Najveći gubitak za Libijsko vazduhoplovsto dosad predstavlja prebeg dva miraža F1 čiji su piloti zatražili azil na Malti 21. februara. Takođe, pilot i kopilot suhoja -22 su dva dana kasnije odbivši da bombarduju opozicione položaje iskočili iz aviona i uništivši ga na taj način prešli na stranu Gadafijevih protivnika. Pobunjeničke snage tvrde da su protivvazdušnim oružjem oborile najmanje dva aviona iznad gradova Brega i Ras Lanuf međutim o tome nema nikakvih potvrda iz nezavisnih izvora.

S obzirom da najveći broj od ukupno 124 sovjetskih migova – 23 zbog zastarelosti ili nedostatka delova nije u mogućnosti da leti kao i da je jedan broj tih aviona zarobljen od strane opozicionara u Bengaziju i Tobruku, okosnicu Gadafijevog vazduhoplovstva čine jugoslovenski galebovi G-2 njih 116 i 13 jastrebova J-21. Zanimljivo je da iako su ti avioni u mostarskoj fabrici SOKO prestali da se proizvode sredinom 1980-ih godina i da nakon završetka ratnih zbivanja na prostoru bivše Jugoslavije više nisu u upotrebi u našem regionu, ne postoji nijedan podatak da bilo koji od aviona koje poseduje Libija a koji su bili dika i ponos SFRJ ratnog vazduhoplovstva, nije sposoban da obavlja vojne letačke zadatke. To ukazuje na činjenicu da se ti avioni redovno servisiraju i da za njih postoje rezervni delovi.

Takođe, Libija ima još i 110 čehoslovačkih albatrosa i 38 sovjetskih suhoj SU-22. Libijsko vazduhoplovstvo poseduje još i jedan francuski miraž i dva sovjetska bombardera suhoj SU-24. Gadafijeve pristalice vojne operacije iz vazduha protiv pobunjenika sprovode i iz više od 200 helikoptera. Inače, vazduhoplovsto Džamahirije ima bogato iskustvo stečeno u Šestodnevnom ratu iz 1967. godine (arapsko-izraelski sukob), Četvrtom arapsko-izraelskom ratu iz 1973. godine, libijsko-egipatskom ratu iz 1977. godine, čadsko-libijskom konfliktu od 1978. do 1987. i u incidentima sa armijom Sjedinjenih Američkih Država oko zaliva Sidra 1981 i 1989. godine.

Stručnjaci iz Srbije obavljali remonte eskadrile

Vojni analitičar Aleksandar Radić objašnjava za Danas su avioni tipa galeb i jastreb namenjeni za libijsku vazduhoplovnu vojnu akademiju, a da je zbog dugoročnog održavanja ovih letelica izgrađen remontni zavod na jugu Libije. Prema njegovim rečima, ovaj zavod su projektovali, izgradili i opremili naši ljudi, pa je tako osposobljen za remont ovih aviona. S obzirom na to da su Libijci imali problem sa stručnim kadrovima, dodaje Radić, sredinom prošle decenije stručnjaci iz Srbije su obavili remont eskadrile ovih aviona. Kako navodi, reč je o legalnim poslovima, po proceduri, koji su obavljani dok Libija nije bila pod sankcijama. B. C.